ايرانىها دريافتند كه كشتىهاى يونانى رفته‌اند اگر بموقع بحريّه يونان را تعقيب نموده بودند باضمحلال آن موفّق مىشدند اين جنگ بحرى از اسم محل موسوم به جنگ آرتىميزيوم « 1 » است ( 480 ق . م . ) بعد از تسخير تنگه ترموپيل راه آتن و تمام يونان براى قشون ايران‌باز بود بنابراين آتنىها زنها و اطفال را از آتن به طرف جزيره سالامين حركت دادند و كشتىهاى يونانى كه عدّه‌شان به 368 فروند ميرسيد نيز در آنجا جمع شدند قشون ايران به طرف آتن حركت كرده آن را تصرّف نمود و بتلافى كارهائى كه يونانيها در سارد كرده بودند معبد ارگ را آتش زد و فتح آتن را خشيارشا به اردوان عموى خود كه نيابت سلطنت داشت خبر داد در اين موقع برترى در دريا و خشگى با ايرانىها بود و يونانىها مأيوس گشته ميخواستند متفرّق شوند و ليكن تميستوكل حيله‌اى به كار برد كه جنگ دريائى را تسريع نمايد تا يونانىها متفرّق نشوند و سفاين ايران را در بوغاز تنگ ( سالامين ) به جنگ بكشاند با اين مقصود غلام خود را به طرف بخريّه ايران روانه كرد و او اين پيغام را رسانيد : « بحريّه يونانى ميخواهد فرار كند چون من باطنا با شما هستم از راه خيرخواهى بشما اطّلاع مىدهم » پس از آن بحريّه ايران به جنگ مبادرت نمود و از جهت تنگى جا اولا تمام سفاين به كار نيفتاد و ثانيا كشتى هاى بزرگ و سريع السّير ايرانى نتوانستند عمليّات نمايند زيرا به يكديگر بر ميخوردند و يكى روى ديگرى مىجست بر اثر اين اوضاع به بحريّه ايران چندان آسيب رسيد كه روز ديگر از جنگ احتراز كرد ( 480 ق . م . ) بعد از اين جنگ چون ممكن بود كه پيشرفت بحرى يونانيها كار حمل‌ونقل آذوقه را براى چنين قشّون عظيمى مشكل نمايد خشيارشا با قشون زيادى بايران مراجعت كرده مردونيه را با دويست هزار نفر قشون زبده در يونان بگذاشت تا بجنگ يونان خاتمه دهد مورّخين يونانى نوشته‌اند كه خشيارشا

--> ( 1 ) - ARTEMISIUM تخت جمشيد - ستونهاى بارگاه خشيارشا